ปุ่มเกลียวโลหะบนรองเท้าสตั๊ด ดูแลไม่ให้เป็นสนิมหรือเกลียวติด

8 กันยายน 2569

รองเท้าปุ่มเกลียวมักถูกหยิบออกมาใช้แค่ไม่กี่ครั้งต่อฤดู คือวันที่สนามหญ้าจริงนุ่มหรือเปียกจนปุ่มธรรมดาเกาะไม่อยู่ พอเตะเสร็จก็ถูกยัดกลับลงถุงทั้งดินทั้งน้ำ แล้วถูกลืมไปจนฝนรอบหน้า ตอนหยิบออกมาอีกครั้งจึงพบว่าปุ่มบางตัวขึ้นสนิม หรือขันเท่าไรก็ไม่ยอมคลาย

ปัญหานี้ป้องกันได้ไม่ยาก ถ้าทำเป็นขั้นตอนทุกครั้งหลังใช้งาน

ขั้นที่ 1 แน่ใจก่อนว่าสนามนั้นเหมาะกับปุ่มเกลียว

ปุ่มเกลียวโลหะออกแบบมาสำหรับหญ้าจริงที่นุ่มหรือเปียก ไม่ควรใส่บนหญ้าเทียม พื้นแข็ง หรือหญ้าจริงที่แห้งจนแน่น เพราะปุ่มจะไม่จมลงดิน แรงจึงย้อนขึ้นไปที่ข้อเท้าและเข่า ทั้งยังทำให้พื้นสนามเสียหาย

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าสนามที่เล่นเข้ากับปุ่มชนิดไหน ลองทบทวนความต่างของพื้นปุ่มแต่ละแบบกับชนิดสนาม ก่อน ส่วนวันที่สนามกลายเป็นโคลนหลังฝนหนัก มีเรื่องให้คิดเพิ่มว่าควรลงเล่นหรือไม่ ดูได้ในการเลือกปุ่มเมื่อสนามแฉะหลังพายุฝนและจังหวะที่ควรงดเตะ

ขั้นที่ 2 ถอดปุ่มออกล้างหลังเตะทุกครั้ง

ดินเปียกที่อัดอยู่รอบโคนปุ่มคือตัวเก็บความชื้นชั้นดี ถ้าปล่อยไว้ น้ำจะซึมลงเกลียวและค้างอยู่ตรงนั้นหลายวัน

หลังเตะ ให้เคาะดินออกแล้วใช้ประแจขันปุ่มคลายออกทีละตัว ล้างทั้งปุ่มและรูเกลียวบนพื้นรองเท้าด้วยน้ำสะอาด ใช้แปรงเล็กขนแข็งปัดดินที่ติดในร่องเกลียวออก อย่าใช้ไขควงหรือของแหลมแงะ เพราะร่องเกลียวที่เป็นรอยจะทำให้ขันกลับเข้าไปยาก

ขั้นที่ 3 เช็ดเกลียวให้แห้งสนิทก่อนเก็บ

ขั้นนี้คือหัวใจของการกันสนิม เช็ดปุ่มด้วยผ้าแห้งจนไม่มีน้ำค้างตามร่องเกลียว แล้ววางผึ่งในที่ร่มลมผ่านพร้อมกับตัวรองเท้า รูเกลียวบนพื้นรองเท้าก็ต้องแห้งด้วย ให้ซับด้วยผ้าหรือกระดาษม้วนเล็กๆ

เก็บปุ่มที่แห้งแล้วไว้ในกล่องหรือถุงเล็กที่แห้ง ไม่ปะปนกับผ้าเปียกในกระเป๋า หรือจะขันกลับเข้าที่เมื่อทุกอย่างแห้งแล้วก็ได้

ความชื้นทำให้โลหะเป็นสนิมได้ทุกที่ ไม่เฉพาะในรองเท้า คนที่อยู่ใกล้น้ำจะเห็นชัดเป็นพิเศษ อย่างเรื่องปลั๊กและเต้ารับในบ้านริมแม่น้ำหรือบ้านติดทะเลที่โดนไอเค็มกัดกร่อน ก็เป็นปัญหาจากต้นเหตุเดียวกัน

ขั้นที่ 4 ขันให้แน่นพอดี ด้วยเครื่องมือที่ถูก

ตอนใส่ปุ่มกลับ ให้หมุนด้วยมือก่อนจนรู้สึกว่าเกลียวเข้าล็อกตรง จากนั้นใช้ประแจที่มากับรองเท้าขันต่อจนแน่น ถ้าหมุนด้วยมือแล้วติดขัดตั้งแต่ต้น แปลว่าเกลียวอาจเอียง ให้คลายออกแล้วเริ่มใหม่

อย่าขันแน่นเกินด้วยการใช้แรงมากหรือต่อด้ามประแจ เกลียวบนพื้นรองเท้าทำจากวัสดุที่อ่อนกว่าปุ่มโลหะ ขันแรงไปจะทำให้เกลียวรูด และเมื่อรูดแล้วปุ่มจะหลุดได้ระหว่างเกม

ขั้นที่ 5 ตรวจปุ่มก่อนลงสนามทุกครั้ง

ก่อนลงเกม ใช้นิ้วลูบปลายปุ่มทุกตัว ถ้าปุ่มสึกจนขอบคมหรือมีเสี้ยนโลหะ ให้เปลี่ยนเป็นปุ่มใหม่ทันที ปุ่มที่คมอาจบาดผู้เล่นคนอื่นตอนปะทะ และในการแข่งขันผู้ตัดสินมีสิทธิ์ตรวจอุปกรณ์ของผู้เล่นได้ หากพบว่าไม่ปลอดภัยอาจไม่ให้ลงเล่นจนกว่าจะแก้ไข

ใช้ปุ่มที่เข้ากับรองเท้าคู่นั้นเท่านั้น การเอาปุ่มจากที่อื่นมาใส่แทน หรือดัดแปลงปุ่มเอง มีความเสี่ยงที่ควรรู้ อ่านเพิ่มได้ที่การดัดแปลงปุ่มสตั๊ดด้วยตัวเองที่ควรเลี่ยง

ขั้นที่ 6 รู้ว่าเมื่อไรต้องส่งร้าน

ถ้าปุ่มขึ้นสนิมจนติดแน่นและคลายไม่ออก อย่าฝืนบิดจนประแจรูดหรือหัวปุ่มเสียรูป ถ้าขันปุ่มใหม่แล้วหมุนฟรีไม่จับเกลียว แปลว่าเกลียวบนพื้นรองเท้ารูดแล้ว ทั้งสองกรณีควรให้ร้านซ่อมรองเท้าดู บางครั้งซ่อมเกลียวได้ บางครั้งต้องยอมรับว่ารองเท้าคู่นั้นใช้ต่อไม่ได้อย่างปลอดภัย

ถ้าระหว่างเกมโดนปุ่มโลหะบาด แล้วแผลลึก เลือดไหลไม่หยุด หรือวันต่อมาแผลบวมแดงร้อนและเจ็บมากขึ้น ให้ไปพบแพทย์โดยเร็ว แผลจากโลหะที่อาจขึ้นสนิมควรให้แพทย์ประเมินเรื่องการดูแลแผลและการป้องกันการติดเชื้อ